Στις αρχές του φλεβάρη η τότε υπουργός παιδείας, Άννα διαμαντοπούλου, πρόλαβε να ανακοινώσει την αλλαγή του συστήματος εξετάσεων για την εισαγωγή των μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Και λέμε “πρόλαβε”, γιατί ήταν η τελευταία σημαντική αλλαγή που έκανε, πρίν αφήσει το αξίωμά της για τον μετέπειτα υπουργό Γιώργο Μπαμπινιώτη. Ποιός ξέρει, ίσως να ήταν μια τελευταία εξυπηρέτηση-ευχαριστώ προς τις διασυνδέσεις-κυκλώματα που την ανέβασαν σ’ αυτή τη θέση. Αυτό βέβαια είναι μια άλλη ιστορία, που δεν είναι του παρόντος.
Είναι όμως, και με το παραπάνω, οι αλλαγές αυτές που έχουν σχέση με τον τρόπο διεξαγωγής των εξετάσεων. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές και οι μαθήτριες, που επιθυμούν να εισαχθούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, θα πρέπει να δίνουν πανελλαδικές εξετάσεις σε όλες τις τάξεις του λυκείου και σε όλα τα μαθήματα.

Το ότι το εκπαιδευτικό σύστημα, σε όλες του τις βαθμίδες, έχει απο καιρό χρεωκοπήσει, το έχουμε πεί και θα συνεχίσουμε να το λέμε, όπως και το ότι μας τραβάει μαζί του στον πάτο. Και το νέο νομοσχέδιο των εξετάσεων είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Το εκπαιδευτικό, δηλαδή οι άμεσα εμπλεκόμενοι (καθηγητές, πανεπιστημιακοί,φροντιστηριακοί, ιδιοκτήτες ιδιωτικών σχολείων, μεσάζωντες κλπ), στην προσπάθειά του να επιβιώσει ως συμπλεγμα κυκλωμάτων, βλέπει σαν τελευταία ελπίδα το να κρατηθεί γερά απο το πειθαρχικό και το ιδεολογικό του κομμάτι.[ref]

Το γνωσιολογικό κομμάτι της εκπαίδευσης είναι χαμένο απο χέρι. Είναι τόσο ξεπερασμένο απο την αναδιάρθρωση του καπιταλισμού και τις νέες τεχνολογίες, που μάλλον δε μπορεί να παίξει μπάλα μ’ αυτό. Θεωρούμε, δηλαδή, πως το να βγεί να υποστηρίξει κανείς σήμερα ότι ο θεσμός του σχολείου είναι αυτός που μαθαίνει και παρέχει τις γνώσεις στους μαθητές είναι σαν να υποστηρίζει οτι πρέπει να μετακινούμαστε με κάρα και άλογα.

[/ref]

Δεν μπορούμε να περιπτωσιολογούμε για κάθε μαθητη σε κάθε οικογένεια. Το σίγουρο είναι, όμως, οτι αυτές οι αλλαγές θα έχουν πολύ συγκεκριμένες συνέπειες, κυρίως για τους μαθητές, αλλά και για τις οικογένειές τους. Δεν θέλουμε να υποστηρίξουμε το προηγούμενο σύστημα εξετάσεων. Κι εκείνο καταναγκασμούς είχε και αναπαρήγαγε την ιδεολογία και τη βλακεία του.

Θέλουμε να πούμε πως, βάζοντας κανείς τόσες εξετάσεις στο λύκειο, από την αρχή του μάλιστα, είναι σαν να λέει σ’ ένα δεκαπεντάχρονο/η «μικρέ/ή άσε τις μαλακίες και σοβαρέψου, έχεις σημαντικά πράγματα να κάνεις» ή κάτι του τύπου «θα πιεστείς λίγο, αλλά αυτό είναι για την υπόλοιπη ζωή σου», κι άλλες τέτοιες παπαριές. Πάνε οι βόλτες, πάνε οι τσακωμοί, οι φιλίες, τα – τόσο σημαντικά γι’ αυτή την ηλικία – λάθη και οι έρωτες (Αν θές μπες στο facebook). Τα κεφάλια μέσα απο τα δεκαπέντε. Έτσι το σχολείο γίνεται ακόμα περισσότερο μια συνεχής διαδικασία πειθάρχησης.[ref]

Θα μπορούσε να πεί κανείς πως είναι σουρρεαλιστικό το γεγονός ότι, ενώ η απομνημόνευση, σαν κεντρική λογική του εκπαιδευτικού, έχει ξεπεραστεί απο όλοκληρο τον υπόλοιπο καπιταλισμό, το εκπαιδευτικό σύστημα προσπαθει να την κρατάει ψηλά, συνεχίζοντας σήμερα, το 2012, να κρίνει ποιός είναι καλός μαθητής και ποιός όχι με την γνωστή σε όλους μας παπαγαλία. Είναι μάλλον σαν ένα χοντροκομμένο αστείο που παίζεται εις βάρος των μαθητών και εις βάρος όλων μας.

[/ref]

Και για να το κάνει αυτό κανείς; Δε χρειάζεται μόνο πειθαρχία. Για να κάθεται κάποιος/α να διαβάζει απο τα δεκαπέντε, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού του/της ότι πρέπει να πετύχει, χρειάζεται και ιδεολογία με το τσουβάλι. Την ιδεολογία, βέβαια, την τρώει κι απο αλλού, καλύτερα απο το σχολείο. Στα media και γενικά στον κόσμο των εικόνων. Πρέπει, όμως, να πιστεύει οτι αυτό που κάνει είναι σημαντικό (νάτη και η μεταφυσική). Κι ότι, αν το πετύχει, θα είναι κι αυτός σημαντικός. Ιδεολογία με τα μπούνια δηλαδη. Και φανταστείτε τι φρίκη μπορεί να φάει ένας δεκαοχτάχρονος/η, που για τρία χρόνια και παραπάνω σκέφτεται την ιατρική και τελικά το συστημα αξιολόγησης του είπε οτι είναι για την ζαμπονοκοπτική. Θα του έρθουν και τα τρία χρόνια, και τα σκατά που πίστευε, στο κεφάλι.

Τώρα, όσον αφορά τα κυκλώματα που λέγαμε, ο νέος αυτός νόμος φαίνεται σαν να φωνάζει «ζήτω τα φροντιστήρια», αφού κάνει μια τεράστια χάρη στους ιδιοκτήτες των φροντιστηρίων και στον πεσμένο τζίρο τους! Κι αυτό επειδή στην ουσία αναγκάζει τους μαθητές να «είναι έτοιμοι» απο την πρώτη λυκείου για εξετάσεις, ή μάλλον καλύτερα, για να είναι έτοιμοι για τις εξετάσεις αυτές, θα πρέπει να έχουν «καλύψει τα κενά» τους απο το γυμνάσιο. Δεν θα πρέπει, όμως, να είναι και καλοί μαθητές στην πέμπτη και έκτη (τουλάχιστον) δημοτικού; Εέ; «Αφού, Αννούλα, σε τρία χρόνια θα ξεκινήσεις τις εξετάσεις για το πανεπιστήμιο, ασε την μπιμπιμπό και διάβασε για τον παπαφλέσσα».

Ο νέος νόμος, όμως, φωνάζει και «ζήτω τα ιδιωτικά σχολεία!» Τα ιδιωτικά, τα οποία άνθισαν με το νομοσχέδιο αρσένη, που έλεγε οτι προσμετράται ο βαθμός του σχολείου για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, τώρα θα τρίβουν τα χέρια τους. Γιατί, ή θα πρέπει στο δημόσιο σχολείο να κάνεις την κότα στον κύριο μαλακόπουλο, αν θές να πάρεις καλό βαθμό, ή πας στο ιδιωτικό και είσαι μια απολύτως εξασφαλισμένη – απο θέμα βαθμολογίας – οικογενειακή επένδυση.

Εμείς δεν είμαστε μαθητές και δεν μπορούμε να μιλάμε ως τέτοιοι. Αλλά καταλαβαίνουμε πως, αν όχι οι ίδιοι, ποιοί μπορούν καλύτερα να μετατρέψουν το ερειπωμένο σχολείο σε χώρους και χρόνους που θα είναι υπέρ τους; Ο ετοιμοθάνατος θεσμός του σχολείου δεν αφήνει τετραγωνικό ελεύθερο για συζητήσεις, τσακωμούς και οποιαδήποτε σκέψη βρίσκεται έξω απο τα τετριμένα των μαθημάτων και των εξετάσεων. Μπορεί, όμως, να γίνει πεδίο αμφισβήτησης και κριτικής απο τους ίδιους τους θιγόμενους, τους μαθητές και τις μαθήτριες. Όχι για να το σώσουν, αλλά για να πάνε κόντρα στο βούλιαγμα των σχέσεων, των σκέψεων και της δημιουργικότητας αυτών και των φίλων τους. Μερικές μαθητικές παρέες, μπορούν να μιλήσουν πιο σωστά για το σχολείο, για τα ζόρια και τις ζωές τους, και μπορούν να κάνουν περισσότερα απο όσα διακυρήττουν πολλά «επαναστατικά-μαθητικά-φοιτητικά» κόμματα.

Κι όλες αυτές οι εξετάσεις και το άγχος; Είναι τελικά για να περάσει κανείς σ’ ένα πανεπιστήμιο που «μας έχει αφήσει» εδώ και καιρό. Τώρα, μάλλον ξέρουμε ποιές θα είναι οι οικογένειες που θα στείλουν τα παιδιά τους φροντιστήρια και ιδιωτικά μέσα στην κρίση. Και καταλαβαίνουμε, επίσης, πως πολλοί μαθητές και μαθήτριες, μέσα στα πιο πραγματικά προβλήματα της ανεργίας και των οικονομικών δυσκολιών, θα αναγκάζονται να παρατάνε το λύκειο ή ίσα που θα το τελειώνουν. Και μην πει κανείς πως αυτοί που είναι άξιοι και ικανοί θα πετύχουν. Γιατί τ’ αποτελέσματα αυτών που βγήκαν σαν οι πιο άξιοι και οι πιο πετυχημένοι των εξετάσεων του τωρινού εκπαιδευτικού συστήματος τα βλέπουμε κάθε μέρα. Τζιμάνια…